Yazılım yaptırma · 4 dk okuma

Yazılım projesi teklifleri nasıl karşılaştırılır?

Yazılım tekliflerini fiyat dışında neye göre karşılaştırmalı? Kapsam, varsayımlar, kaynak kod, ödeme planı, bakım ve değişiklik yönetimi için pratik bir tablo.

Aynı ihtiyaç için üç yazılım firmasından teklif aldığınızda fiyatlar arasında iki, hatta beş kat fark görmek olağandır. Bu fark çoğu zaman firmalardan birinin pahalı, diğerinin ucuz olmasından değil, üç firmanın aslında üç farklı işi fiyatlamasından kaynaklanır.

Teklifleri sağlıklı karşılaştırmanın yolu önce onları aynı dile çevirmektir. Aşağıdaki adımlar bunun için kullanabileceğiniz bir kontrol listesi.

1. Önce herkese aynı metni gönderin

Karşılaştırma, teklif istenirken başlar. Her firmaya ihtiyacı telefonda farklı anlatırsanız, aldığınız teklifler de farklı işleri anlatır.

Kısa bir ihtiyaç metni yeterlidir:

  • Yazılım hangi sorunu çözecek, bugün bu iş nasıl yapılıyor?
  • Kimler kullanacak, yaklaşık kaç kişi?
  • Hangi sistemlerle konuşması gerekiyor (ERP, e-ticaret, makine, e-posta)?
  • Olmazsa olmaz özellikler ve “olsa iyi olur” denilenler ayrı ayrı
  • Hedef tarih ve varsa bütçe aralığı

Bütçe aralığını paylaşmak çoğu şirkete ters gelir, ama aralığı bilen firma size o bütçeyle ne yapılabileceğini söyler; bilmeyen firma ya gereğinden büyük ya da gereğinden küçük bir iş tarif eder.

2. Kapsamı satır satır yan yana koyun

Tekliflerdeki özellik listesini tek bir tabloya taşıyın: satırlarda özellikler, sütunlarda firmalar. Boş kalan hücreler, fiyat farkının büyük kısmını açıklar.

Özellikle şu kalemlere bakın, çünkü tekliflerde en sık sessizce dışarıda bırakılanlar bunlardır:

  • Kullanıcı ve yetki yönetimi: Kim neyi görebilir, kim onaylar?
  • Raporlar: Kaç rapor, Excel’e aktarım var mı?
  • Entegrasyonlar: “ERP entegrasyonu” tek satır mı, yoksa hangi veri hangi yönde akacak yazıyor mu?
  • Mevcut verinin taşınması: Eski Excel’lerdeki ya da eski sistemdeki kayıtları kim aktaracak?
  • Eğitim ve devreye alma: Kullanıcılara kim, kaç saat eğitim verecek?
  • Sunucu ve kurulum: Yazılım nerede çalışacak, sunucu maliyeti kimde?

Bir teklifte bu kalemlerin karşılığı yoksa, bunlar ya hiç yapılmayacak ya da proje ortasında ek iş olarak gelecektir.

3. Varsayımlar bölümünü okuyun

İyi hazırlanmış bir teklifin sonunda “varsayımlar” ya da “kapsam dışı” başlıklı bir bölüm bulunur: “ERP tarafında web servis erişimi müşteri tarafından sağlanır”, “En fazla iki dil desteklenir” gibi.

Bu bölüm iki şey söyler:

  • Firma işi gerçekten düşünmüş mü? Varsayım yazmayan bir teklif, büyük ihtimalle riskleri de fiyatlamamıştır.
  • Fiyat hangi koşulda geçerli? Varsayımlardan biri tutmazsa fiyat ve süre değişecektir.

Varsayımı hiç olmayan en ucuz teklif, çoğu zaman en pahalıya mal olan tekliftir.

4. Sabit fiyat mı, zaman-malzeme mi?

Teklifler genellikle iki modelden birine dayanır:

  • Sabit fiyat: Tanımlı kapsam, tanımlı fiyat. Bütçe öngörülebilir, ama kapsam dışındaki her değişiklik ek iş demektir. Kapsamı net olan işler için uygundur.
  • Zaman-malzeme (adam-gün): Harcanan emek kadar ödenir. Esnektir, ama bütçeyi takip etmek sizin işinizdir. İhtiyacın henüz tam bilinmediği işler için uygundur.

Birini sabit fiyat, diğerini adam-gün veren iki teklifi doğrudan kıyaslamak yanıltıcıdır. Adam-gün teklifinde toplam tahmini gün sayısını ve günlük ücreti isteyin; sabit fiyat teklifinde ise değişiklik taleplerinin nasıl fiyatlanacağını sorun.

Pratik bir orta yol: önce küçük, sabit fiyatlı bir keşif aşaması; ardından keşif çıktısına göre geliştirme teklifi.

5. Ödeme planını teslimlere bağlayın

Ödemelerin neye karşılık yapıldığına bakın. “%50 peşin, %50 teslimde” yapısı firmaya, işin ortasında ne olduğunu görmeden büyük bir avans vermek demektir.

Daha sağlıklı yapı, ödemelerin çalışan ve sizin test edebildiğiniz ara teslimlere bağlanmasıdır: “Sipariş ekranı ve onay akışı test ortamında çalışır durumda teslim edildiğinde %25” gibi.

6. Kaynak kod ve fikri mülkiyet

Özel geliştirilen bir yazılımda kaynak kodun size devredilip devredilmediği teklifte ya da sözleşme taslağında açıkça yazmalı. Kod firmada kalıyorsa, aldığınız şey bir yazılım değil, o firmaya bağlı bir kullanım hakkıdır.

İki teklif aynı fiyatta olsa bile, kodu teslim eden ile etmeyen aynı işi teklif etmiyor demektir.

7. Garanti, bakım ve destek

Teslimden sonrası tekliflerde en çok farklılaşan bölümdür:

  • Garanti süresi: Teslimden sonra bulunan hatalar kaç ay ücretsiz düzeltilir?
  • Bakım ücreti: Yıllık mı, aylık mı, neyi kapsıyor? (Hata düzeltme mi, küçük geliştirmeler de mi?)
  • Müdahale süresi: Sistem durduğunda kaç saat içinde dönüş yapılır?
  • Güncellemeler: İşletim sistemi, veritabanı ya da tarayıcı güncellemesinden kaynaklanan uyarlamalar kimde?

Toplam maliyeti karşılaştırırken geliştirme fiyatına ilk üç yılın bakım ücretini ekleyin. Düşük geliştirme, yüksek bakım fiyatı veren teklifler bu hesapta sıralamayı değiştirebilir.

8. Ekip ve takvim gerçekçi mi?

Takvimi değerlendirirken iki soru sorun: işi kimler yapacak ve aynı anda kaç projede çalışıyorlar? Çok kısa bir süre vaat eden teklif, ya kapsamı daraltmıştır ya da test süresini.

Takvimde test, kullanıcı kabulü ve veri taşıma için ayrı süre ayrılmamışsa, proje sonunda bu işler için zaman bulunamayacaktır.

Karşılaştırma tablosu

Teklifleri aşağıdaki gibi bir tabloyla yan yana koymak, toplantıda tartışmayı fiyattan içeriğe taşır:

Kalem Firma A Firma B Firma C
Kapsamdaki özellik sayısı (sizin listenize göre)
Varsayımlar / kapsam dışı yazılı mı?
Fiyat modeli (sabit / adam-gün)
Ödeme planı teslimlere bağlı mı?
Kaynak kod teslimi
Garanti süresi
3 yıllık bakım toplamı
Veri taşıma ve eğitim dahil mi?
Toplam 3 yıllık maliyet

Kısaca

Yazılım tekliflerinde fiyat farkı genellikle kapsam, varsayım ve teslim sonrası koşullardaki farktır. Teklifleri aynı ihtiyaç metniyle isteyip aynı tabloda karşılaştırdığınızda, hangi teklifin gerçekten ucuz, hangisinin yalnızca eksik olduğunu görmek kolaylaşır.

Elinizde birden çok teklif varsa ya da teklif istemeden önce ihtiyaç metnini netleştirmek istiyorsanız yazın; kapsamı birlikte çıkaralım.

Projenizi konuşalım.

İlk görüşmede ihtiyacı, yöntemi ve kabaca takvimi birlikte çıkarırız; bağlayıcı bir şey istemeyiz.