Burak Kasap · Bella Binary ·
Yıllardır çalışan bir üretim takip programı, üreticisi artık destek vermeyen bir muhasebe yazılımı ya da bir makineyle birlikte gelen kapalı bir uygulama. Hepsinin ortak noktası aynı: işin önemli bir verisini tutuyorlar ama dışarıya açılan bir arayüzleri (API) yok. “Bu sistem entegre olmaz” cümlesi genellikle yanlıştır; doğrusu “hangi yolla entegre olur” sorusudur.
Önce üç soruyu cevaplayın
Yöntem seçmeden önce şu üç soru netleşmelidir:
- Veri hangi yöne akacak? Eski sistemden yalnızca okumak mı gerekiyor, yoksa ona kayıt da yazılacak mı? Okumak hemen her zaman daha kolay ve daha güvenlidir.
- Ne sıklıkta? Günde bir kez mi, birkaç dakikada bir mi? Anlık ihtiyaç ile günlük ihtiyaç farklı yöntem ister.
- Sistem değişecek mi? Birkaç yıl içinde emekli edilecek bir sisteme yapılacak yatırım ile kalıcı bir sisteme yapılacak yatırım aynı olmamalıdır.
Beş yöntem
1. Veritabanından salt okunur veri çekmek
Eski sistem verisini bir veritabanında (SQL Server, Firebird, Access vb.) tutuyorsa, o veritabanına salt okunur bir kullanıcıyla bağlanıp veriyi çekmek en temiz yoldur. Sistemin çalışmasına dokunulmaz. Dikkat edilecek nokta tabloların anlamını doğru çözmektir; belge yoksa bu iş örnek kayıtlar üzerinden, sistemi kullanan kişiyle birlikte yapılır.
Veritabanına yazmak ise ayrı bir konudur. Uygulamanın kendi iş kurallarını atladığı için tutarsızlık üretebilir; yalnızca başka yol yoksa ve etkisi sınanmışsa düşünülmelidir.
2. Dosya aktarımı
Pek çok eski sistem Excel, CSV ya da XML dışa aktarabilir, bazıları içe de alabilir. Belirli bir klasöre düşen dosyayı izleyip işleyen küçük bir servis, çoğu günlük aktarım ihtiyacını karşılar. Zayıf yanı anlık olmamasıdır; güçlü yanı basit ve izlenebilir olmasıdır.
3. Rapor çıktılarını okumak
Sistem dışa aktarım sunmuyor ama rapor üretebiliyorsa, zamanlanmış raporlar (PDF, metin, yazıcı çıktısı) okunup ayrıştırılabilir. Rapor biçimi değiştiğinde ayrıştırma da bozulacağı için bu yöntem bir kontrol adımıyla birlikte kurulmalıdır.
4. Ekran otomasyonu (RPA)
Hiçbir veri çıkışı yoksa son yol, bir kullanıcının yaptığını yazılıma yaptırmaktır: ekranı açar, alanları doldurur, kaydeder. Eski sisteme kayıt yazmak gerektiğinde ve başka yol olmadığında işe yarar. Ekran değişince bozulur, bu yüzden izleme ve hata bildirimi şarttır. Ayrıntısı robotik süreç otomasyonu sayfamızda.
5. Araya bir entegrasyon katmanı koymak
Birden fazla sistem aynı eski sistemle konuşacaksa, her birini ayrı ayrı bağlamak yerine araya tek bir katman konur. Bu katman eski sistemle yukarıdaki yöntemlerden biriyle konuşur, diğer sistemlere ise düzgün bir API sunar. Eski sistem bir gün değiştiğinde yalnızca bu katman güncellenir.
Hangi yöntem ne zaman?
| Durum | Uygun yöntem |
|---|---|
| Yalnız okuma, veritabanına erişim var | Salt okunur veritabanı bağlantısı |
| Günlük toplu aktarım yeterli | Dosya aktarımı |
| Yalnız rapor alınabiliyor | Rapor çıktısını ayrıştırma |
| Eski sisteme kayıt yazılmalı, başka yol yok | Ekran otomasyonu |
| Birden fazla sistem aynı veriye ihtiyaç duyuyor | Entegrasyon katmanı |
Hangi yöntem seçilirse seçilsin gerekenler
- Hata kuyruğu: aktarılamayan kayıt sessizce kaybolmamalı, bir listede beklemeli ve ilgili kişiye bildirilmelidir.
- Mutabakat: iki taraftaki kayıt sayısı ve toplamları düzenli olarak karşılaştırılmalıdır.
- Yetki ve lisans: eski sistemin lisans sözleşmesi veritabanına doğrudan erişime izin veriyor mu, kontrol edilmelidir.
- Paralel dönem: elle giriş hemen kapatılmaz; bir süre iki yöntem birlikte yürür.
Sonuç
API’nin olmaması entegrasyonu imkânsız kılmaz, yalnızca yöntemi değiştirir. Doğru sıra şudur: önce okumayı çözün, yazmayı ancak gerçekten gerekiyorsa ekleyin ve her durumda hata kuyruğu ile mutabakatı baştan kurun. Sistem entegrasyonu işlerinde biz de bu sırayı izliyoruz.
Sizin eski sisteminiz veriyi nerede tutuyor: veritabanında mı, dosyada mı? Yazın, hangi yolun uygun olduğunu birlikte belirleyelim.